هم سالم باشد و گرفتار نقص يا لكنت نباشد . بنابراين ، اگر امام خردسال ، برده يا غير عادل باشد هرچند امامت او [ به خودى خود ] صحيح است ، اما گماردن او به امامت صحيح نيست ؛ زيرا خردسالى ، برده بودن و يا فسق مانع ولايت هستند ، ولى مانع امامت نماز نمىشوند . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله به عمرو بن سلمه كه خردسال بود فرمود نماز طايفه خود را امامت كند ؛ چرا كه توانمندترين آنان به قرائت بود . همچنين ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پشت سر يكى از وابسته‌هاى خويش نماز گزارد و نيز فرمود : « پشت سر هر نيكوكار و بدكردارى نماز بگزاريد » « 1 » . البته جايز نيست اين امام زن ، خنثى ، گنگ و يا تك زبان ( الثغ ) باشد . اگر زن يا خنثايى نمازى را امامت كند نماز مردان يا خنثاهايى كه بديشان اقتدا كنند باطل است و اگر فردى گنگ يا تك‌زبان كه به‌گاه تلفظ حروف را تغيير مىدهد نماز را امامت كند نماز كسانىكه به او اقتدا كرده‌اند باطل است مگر اين‌كه خود نيز گنگى و يا تك‌زبان‌اى همانند او داشته باشند . حداقل مقدار لازم از توان قرائت و آگاهى فقهى كه براى اين امام لازم است آن است كه حافظ سوره حمد و از احكام نماز آگاه باشد ؛ زيرا در اين كار همين اندازه كافى است ، هرچند اگر همهء قرآن را از برداشته باشد و همه احكام را بداند سزامندتر خواهد بود . اگر در مسجدى فردى آگاه از احكام كه قرائت ندارد همزمان با كسى حضور داشته باشد كه قرائت دارد ولى از احكام آگاهى ندارد ، آن‌كه احكام مىداند از آن‌كه قرائت ندارد - البته مشروط به اين‌كه دست كم سورهء حمد را بداند - سزاوارتر است ؛ زيرا آنچه از قرآن ، دانستنش لازم است محدود است ، ولى رخدادهايى كه ممكن است در نماز براى امام پيشامد كند نامحدود . جايز است امام اين‌گونه مساجد و نيز مؤذن او به ازاى امامت و اذان ، از بيت المال و از سهم نيازهاى عمومى جيره بگيرند ، هرچند ابو حنيفه اين را ممنوع دانسته است .

--> ( 1 ) . « صلوا خلف كل بار و فاجر » . حديثى است نبوى كه در منابعى چند آمده و البته آن را ضعيف نيز دانسته‌اند . براى نمونه بنگريد به : بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 4 ، ص 19 ، ش 6623 ؛ دارقطنى ، سنن الدارقطنى ، ج 2 ، ص 57 ، ش 10 ؛ ابن قتيبه ، تأويل مختلف الحديث ، ج 1 ، ص 154 ؛ ديلمى ، الفردوس ، ج 2 ، ص 384 ؛ ابن عبد البر ، التمهيد ، ج 1 ، ص 183 ؛ ابن حجر ، الدرايه ، ج 1 ، ص 163 ؛ همو ، تلخيص الحبير ، ج 2 ، ص 35 ؛ ابن ملقن انصارى ، خلاصة البدر المنير ، ج 1 ، ص 192 ؛ ابن جوزى ، التحقيق فى احاديث الخلاف ، ج 1 ، ص 479 ؛ شوكانى ، نيل الاوطار ، ج 1 ، ص 429 و ج 3 ، ص 200 . ناگفته نماند در برخى منابع عبارت « صلوا خلف كل امام بار و فاجر » آمده است - م .